از متن کتاب: خانهها را یکی یکی وارسی کنند و ببینند اگر زنبوربچهای زودتر از موعد دارد سر از تخم بیرون میآورد، نصیحتش کنند و بهش بگویند که《بچهجون !عجله نکن، هنوز خیلی زوده، تو بایس خودت رو واسه این دنیا گردن کلفتتر از اینا بکنی.》 معرفی کتاب: کتاب "سرگذشت کندوها"(1333) اثر "جلال آل احمد"(1302-1348)، رمانی است در سبک ادبیات فابل، که به بیان دو داستان موازی در فصلهای اول و دوم اما مرتبط در فصل سوم میپردازد. سرگذشتکندوها که در ظاهر روایت خانهسازیها، گرفتاریها و چارهگریهای زنبورهاست، با زبانی استعاری سعی در ترسیم تصویری از کشورهای استثمارگر و جهان مورد استثمار و وضعیت مردمان این کشورها دارد. داستان کتاب: رمان "سرگذشت کندوها" در سه فصل به بیان دو داستان موازی میپردازد؛ داستان هر کدام از این فصول به این ترتیب است: فصل اول: داستان مردی است به نام "کمند علیبک" که پس از یادگیری زبورداری و فراهم کردن چندین کندوی زنبور عسل، با ایجاد فضای مساعد و مراقبت از کندوها به زنبورداری مشغول میشود و هر ساله با اضافه کردن کندوها و البته تقلبهایی نظیر در اختیار گذاشتن آب و شکر برای زنبورها به جای پرورش گل، سود بیشتری کسب میکند. فصل دوم: داستان دنیای کندوها و زندگی زنبورهایی است که "کمند علیبک" پرورش میدهد. روایتی از تلاش زنبورها تا سال به سال اندوختهشان را "علیبک" به غارت ببرد و آنها که به این وضع عادت کردهاند نیز این را یک بلا بدانند و به اندک جیره غذایی باقی مانده رضایت دهند. زنبورهایی که زندگی قدیمی را فراموش کردهاند و به این وضعیت تن دادهاند. فصل سوم: زمانی که "علیبک" تصمیم به برداشتن تمام عسلها و حتی ذخیره غذایی زنبورها میکند، مشکلات زنبورها به حدی رو به فزونی میگذارد که زخمهایی قدیمی نیز سر باز میکنند. زخمهایی که سبب تلاش برای چارهجویی میشود. هجوم مورچهها نیز به دلیل وجود آب و شکر از سوی دیگر آنان را به مبارزه با بلای هر ساله مصممتر میکند. البته در این بین افرادی هستند که با ترس از دست دادن همان حداقلها، با مخالف مبارزهاند. مقایسه و تحلیل: "سرگذشت کندوها" با زبان تمثیلیاش کشورهای استثمارگر و استعمارگر و ملتهای تحت ستم آنان را دو دو ساحت بررسی میکند. اول از منظر سیاسی به این فرایند میپردازد؛ فرایندی که از طریق فراهم آوردن حداقل امکانات و عادت دادن مردم یک کشور به آن سطح از رفاه در پی منفعت جویی در دراز مدت است. کشورهایی که اگر هم به دنبال پرورش کشور دیگری باشند، به چشم زمین بازی خود به آن کشور و مردمش مینگرند. دوم از منظر جامعهشناسی به مردم این کشور نگاه میشود؛ مردمی که گاه نیز به جرقهای برای انفجار و قیام علیه ستم حاکم بر کشورشان دارند و گاه چنان در نتیجه فرایند سیاسی عنوان شده منفعل شدهاند، که به هیچ صورت امکان حرکت از سوی آنان وجود ندارد. البته پر واضح است که در هر دو سطح نباید توقع بیان تمام جزئیات و تمام سیاست پردازیهای ممکن را داشت؛ بلکه در این کتاب نیز همانند نمونه اروپاییاش، "مزرعه حیوانات" اثر "جورج اورول" که تنها به بیان نقط کلیدی انقلابها و نتایجشان اشاره شده بود، به کلیات و نقاط کلیدی استعمار و استثمار برخی کشورها از سایر جوامع و واکنش مردم به این فرایند اشاره شدهاست.
0 نظر